Hagia Sophia w Stambule – jedna z najwspanialszych budowli świata

Trudno wyobrazić sobie zwiedzanie Stambułu z pominięciem fascynującej dzielnicy Sultanahmet, gdzie dumnie spoglądają na siebie dwie najsłynniejsze budowle tej, ponad dwudziestomilionowej, metropolii –  Hagia Sophia (tur. Ayasofya) oraz Błękitny Meczet. Bliskie sąsiedztwo dawnej chrześcijańskiej świątyni (w lipcu 2020 ponownie przekształconej w meczet) i jednego z ważniejszych muzułmańskich meczetów najlepiej obrazuje przyczynę określania Stambułu mianem perły na styku kultur i kontynentów.

Dawna chrześcijańska świątynia w samym sercu Stambułu

Wzniesiona ku chwale chrześcijaństwa, jako świątynia Nowego Rzymu, dla Imperium Osmańskiego stała się największą dumą i symbolem triumfu islamu nad “innowiercami”. Świątynia została ufundowana przez Justyniana I Wielkiego, a ukończenie jej obecnego kształtu datuje się na rok 537. W czasach Cesarstwa Bizantyjskiego budynek nosił nazwę Kościoła Mądrości Bożej. Po przejęciu Konstantynopola przez Osmanów (1453), decyzją sułtana Mehmeda II Zdobywcy, bazylikę przekształcono w meczet, kunsztowne bizantyjskie mozaiki na pewien czas zastąpiono osmańskimi malowidłami, a wnętrze świątyni na stałe wypełniły ogromne drewniane medaliony ze złotą kaligrafią imion Allaha, Mahometa oraz czterech pierwszych kalifów.

Lepszy turban sułtana niż kapelusz kardynała?

- Reklama -

29 maja 1453 roku wojska osmańskie zajęły Konstantynopol, a śmierć poniósł ostatni cesarz bizantyjski Konstantyn XI Dragazes. Głowa Konstantyna miała zostać powieszona na hipodromie, a ciało pochowane z cesarskimi honorami. Sam sułtan, uznając siebie za następcę cesarza bizantyjskiego, przyjął tytuł Kaizer-i Rum (Cezar Rzymu). Zwycięstwo Osmanów otworzyło drogę do podboju Europy, powstrzymanego pod Wiedniem przez Jana III Sobieskiego.

Zdobycie Konstantynopola – mimo upływu czasu – jest wciąż niezwykle świeże w umysłach konserwatystów, którzy najchętniej co roku świętowaliby to historyczne zwycięstwo. Niektórzy utożsamiają Bizantyjczyków z wrogiem absolutnym, niemającym nic wspólnego z ich własną kulturą. W rzeczywistości trudno zaprzeczyć, że Imperium Osmańskie zapożyczyło od podbitej kultury wiele praktyk, jak chociażby system podatkowy, architektura, biurokracja czy administracja. Bizantyjskie dziedzictwo, siłą rzeczy, stało się elementem dziedzictwa Turcji. W historii nie bez powodu na stałe zapisało się także powiedzenie patriarchy Konstantynopola i większości duchowieństwa o tym, że w wolą w mieście oglądać “turban sułtana niż kapelusz kardynała”.

Religijne spory o Hagię Sophię

- Reklama -

Po upadku Imperium Osmańskiego, gdy Turcja stała się republiką laicką, jej pierwszy prezydent Mustafa Kemal Atatürk podjął decyzję o przekształceniu meczetu w muzeum, którego funkcję obiekt pełnił aż do lipca 2020. Wtedy też rozpoczęto prace mające na celu przywrócić dawny wygląd budowli. Od wielu lat w Turcji coraz częściej było słychać głosy konserwatystów, pragnących ponownie przekształcić Hagię Sophię w meczet. Informacje każdorazowo wywoływały sprzeciw strony greckiej, która określała projekt zmian mianem urażania uczuć religijnych milionów chrześcijan. Zdaniem Greków, świątynie bizantyjskie są nieodłącznym elementem światowego dziedzictwa kulturowego, przez co powinny zostać objęte szczególną opieką. Spór o przyszłość Hagi Sophii toczył się od wielu lat.

Przeczytaj: Odwiedziliśmy meczet Hagia Sophia. Tak obecnie prezentuje się wnętrze dawnej świątyni chrześcijańskiej

W lipcu 2020 sąd administracyjny w Turcji unieważnił dekret z 1934, przekształcający Hagię Sofię w muzeum. W konsekwencji tej decyzji, Erdoğan wydał dokument nadający budowli ponownie funkcję meczetu. Mimo protestów chrześcijan na całym świecie, decyzja o konwersji Hagii Sophii w świątynię muzułmańską stała się faktem.

Ile kosztuje bilet wstępu do Hagii Sophii w 2020 roku?

- Reklama -

Od momentu konwersji w meczet, dokonanej w lipcu 2020, Turcy znieśli opłaty wstępu do Hagii Sophii, czyniąc świątynię dostępną bezpłatnie zarówno dla turystów krajowych, jak i zagranicznych. W 2019 cena biletu do muzeum dla osoby dorosłej wynosiła 72 TL.

Świątynia jest czynna dla odwiedzających w godzinach 9:00 – 17:00, za wyjątkiem czasu modlitwy. Budynek jest zamykany na godzinę przed rozpoczęciem każdej modlitwy oraz ponownie otwierany pół godziny po jej zakończeniu. W Turcji, podobnie jak w innych krajach muzułmańskich, modlitwę odmawia się pięciokrotnie w ciągu doby, tj. przed wschodem słońca, w południe, po południu, po zachodzie słońca i w pierwszej połowie nocy. Dokładna godzina każdej modlitwy jest zmienna i uzależniona od pory roku. Aktualny czas modlitw najłatwiej znaleźć, wpisując w Google frazę “Istanbul Ezan Saatleri“.

Obejrzyj krótką relację wideo z naszej wizyty w meczecie Hagia Sophia, we wrześniu 2020:

Autorka bloga

Cześć, jestem Aga! Miło mi gościć Cię na Styku Kultur - blogu podróżniczym o Turcji (i reszcie świata). Znajdziesz tu ponad 350 tekstów, spośród których większość poświęcona jest Turcji. Na Styku Kultur przeczytasz również o wielu innych zakątkach świata. Rozgość się i czuj, jak u siebie! Będzie mi miło, jeśli zaobserwujesz mnie na Facebooku oraz Instagramie.

Autor zdjęć

Cześć, jestem Marcin! Pisanie zostawiam Agnieszce, za to towarzyszę Jej razem z aparatem, uwieczniając na zdjęciach to, co oglądamy. Czasem profesjonalną lustrzanką, lub bezlusterkowcem z zestawem obiektywów, innym razem komórką. Poza tym zaciągam Agę do sklepów muzycznych i na festiwale, szukając podczas naszych wojaży dobrej muzyki. Zajrzyj na moją stronę oraz profile na Facebooku i Instagramie, by dowiedzieć się więcej.

Booking.com

Nowości

Polecany hotel w Stambule – Venue Hotel Istanbul Old City

Hotel mieści się w centrum zabytkowej dzielnicy Fatih,obiekt posiada trzy gwiazdki,na terenie hotelu znajduje się restauracja,hotel jest wyposażony w windę,restauracja znajduje się...

Wszystko, co warto wiedzieć o tureckich dywanach [historia, rodzaje, wzory, kolory, cena, gdzie kupić]

Turcja to prawdziwe królestwo dywanów, a tureckie “kilimy” od wieków uchodzą za najwspanialsze na świecie! W tym artykule przeczytasz o bogatej historii...

Z odwiedzinami w warsztacie jednego z mistrzów tradycyjnego miedziarstwa w tureckim Diyarbakır

Bogata wiedza na temat wytwórstwa miedzi w Diyarbakır, leżącym w południowo-wschodniej Anatolii, przekazywana jest z pokolenia na pokolenie. Większość zakładów istnieje tu...

Istanbulkart – karta publicznego transportu w Stambule [cena, gdzie kupić, jak doładować, wskazówki]

Poruszanie się komunikacją miejską w Stambule wymaga wcześniejszego zakupienia biletów. Dawniej były to charakterystyczne plastikowe żetony, wydawane...

Od jutra kolejne obostrzenia w Turcji, w związku z rosnącą liczbą zachorowań na COVID-19

Zamknięcie kawiarni i restauracji, ograniczone godziny funkcjonowania zakładów fryzjerskich oraz galerii handlowych, a także częściowa weekendowa "godzina policyjna" - to tylko niektóre...

Stambulski “Tünel” – druga najstarsza podziemna kolej w Europie!

W 1875 roku w Stambule (ówczesnym Konstantynopolu) zakończono prace nad budową kolejki "Tünel", będącej drugą podziemną koleją w Europie, tuż po otwartym...


6 KOMENTARZE

  1. Dla mnie Istambuł już zawsze będzie się kojarzył z serialem Wspaniałe Stulecie. Zresztą jak sama Turcja :) Co do biletów – na pewno kupiłabym przez internet. Tak naprawdę super, że już w coraz większej ilości miejsc jest taka możliwość. Przecież przez te kolejki czasem aż się odechciewa zwiedzania…

  2. Burzliwa historia cudownego budyku! Niestety, nie miałam jeszcze okazji zobaczyć na własne oczy, ale jest to na liście 2020 :) I oczywiście wybiorę poniedziałek na odwiedziny.

  3. Hagia Sophia to był jeden z pierwszych meczetów, jakie widziałem w życiu, już te kilkanaście lat temu zrobiła na mnie ogromne wrażenie. Fajnie opisanie historii ;)

  4. Może papież się dogada w kwestii Hagii Sophii? Oby! Nie wyobrażam sobie, by znów stała się meczetem. Mają swój Błękitny – mało im? I tak z minaretami wygląda jak kosmodrom, bidulka, a to najmagiczniejsza bazylika świata!

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Proszę wpisać swój komentarz!
Proszę podać swoje imię tutaj

Polecane

Jak znaleźć hotel w Turcji?

Planujecie wakacje w Turcji na własną rękę?...

12 rzeczy, które warto zrobić w Stambule

Stambuł, najpopularniejsze miasto w Turcji, zamieszkiwane...

Turecki uniwersytet oferuje kursy z nauki o.. kawie!

Nie jest tajemnicą, że Turcy nie wyobrażają sobie życia...
x