Znikające starożytne miasto Hasankeyf w południowo-wschodniej Turcji

autor(ka): Agnieszka Maury
0 komentarz

Hasankeyf to starożytna osada, zlokalizowana nad rzeką Tygrys, w południowo-wschodniej Turcji. Niegdyś miejsce to stanowiło strategiczny przystanek na Jedwabnym Szlaku, dawnej drodze handlowej łączącej Chiny z Bliskim Wschodem i Europą. Niebawem zostanie całkowicie zatopione pod wodą.

Wtorek 8061 Znikające starożytne miasto Hasankeyf w południowo wschodniej Turcji

Początki osadnictwa i bogata historia Hasankeyf

Ślady osadnictwa w tym regionie pochodzą sprzed 12 tysięcy lat, a pierwsi mieszkańcy pojawili się tu prawdopodobnie jeszcze przed wynalezieniem rolnictwa. Do czasów współczesnych okolica Hasankeyf zachowała się jako obszar bogaty w wiele pozostałości z niemalże każdego okresu ludzkiej cywilizacji, od neolitu, przez Rzymian, aż po Imperium Osmańskie. Pierwsi Anatolijczycy dostrzegli w Hasankeyf potencjał obronny tego miejsca i postanowili wybudować tu fortyfikację. W ich ślady w późniejszym okresie poszli Rzymianie, którzy wybudowali cytadelę. W VI w. p.n.e. miasto trafiło w ręce Arabów. Każda z grup władających tym miejscem pozostawiła po sobie dowody swojej siły i ówczesnych wpływów – od meczetów, po fortyfikacje i cmentarze. Odzwierciedleniem tej wieloletniej przeszłości jest podobno sam dialekt mieszkańców okolic Hasankeyf, który stanowi mieszankę języka tureckiego, arabskiego i kurdyjskiego. Z uwagi na swoją bogatą historię i kulturę, miejscowa społeczność uznawana jest za jedną z najbardziej gościnnych na Bliskim Wschodzie.

PRZECZYTAJ TAKŻE
Diyarbakır - z wizytą w "krainie miedzi" [Turcja południowo-wschodnia]
Wtorek 8056 Znikające starożytne miasto Hasankeyf w południowo wschodniej Turcji
Wtorek 8052 Znikające starożytne miasto Hasankeyf w południowo wschodniej Turcji
Wtorek 8055 Znikające starożytne miasto Hasankeyf w południowo wschodniej Turcji
Wtorek 8089 Znikające starożytne miasto Hasankeyf w południowo wschodniej Turcji
Wtorek 8059 Znikające starożytne miasto Hasankeyf w południowo wschodniej Turcji
Wtorek 8060 Znikające starożytne miasto Hasankeyf w południowo wschodniej Turcji

Dlaczego Hasankeyf niebawem zniknie z powierzchni ziemi?

W maju 2019 roku mieliśmy okazję odwiedzić Hasankeyf, w ramach podróży po południowo-wschodniej Anatolii, pierwszy i prawdopodobnie ostatni raz w życiu. Na naszym szlaku, oprócz tego wyjątkowego miejsca, znalazły się także m.in. Diyarbakır, Mardin, Midyat, Şanlıurfa, Adıyaman i Gaziantep. Nasz bus zmierzał w kierunku starożytnej osady wąskimi i krętymi drogami górskimi, a im bliżej celu, tym częściej w lokalnych wzgórzach i klifach mogliśmy dostrzec jaskinne wnęki, służące przed wiekami jako domy mieszkalne. Po przyjeździe na miejsce, w pierwszej chwili ujrzeliśmy przede wszystkim rzekę Tygrys, jedną z dwóch największych rzek starożytnej Mezopotamii, o której znaczeniu w rozwoju cywilizacji nikomu nie trzeba przypominać. Od pozostałości antycznej osady dzieliła nas niewielka bazarowa uliczka, przepełniona lokalnym rękodziełem i tekstyliami. Gdy dotarliśmy na miejsce, nasz sympatyczny przewodnik posmutniał – przypomniały mu się chwile z dzieciństwa, kiedy wraz z przyjaciółmi i rodziną przyjeżdżał do Hasankeyf na wakacje. Doskonale zdawał sobie sprawę, że własnym dzieciom tego miejsca w przyszłości nie pokaże. Widok, który ukazał się naszym oczom, w niczym nie przypominał tego z widokówek, które jeden z tubylców oferował nam na pamiątkę. Krajobraz Hasankeyf wydawał się wówczas raczej dużym placem budowy, nad którym unosiły się kurz i melancholia.

↑ Obejrzyj krótką relację wideo z naszego pobytu w Hasankeyf ↑

Liczące tysiąc lat kamienne minarety, niegdyś zamieszkiwane domy jaskiniowe i klasztory oraz groty na zboczach kanionów, jak również pozostałości zabytkowego mostu, w najbliższej przyszłości przestaną istnieć, wskutek planowanego zatopienia. W ich miejscu pojawi się sztuczne jezioro, będące elementem zapory wodnej Ilisu, powstającej w dolnym biegu Tygrysu. Według tureckich władz, budowa zapory ma przyczynić się do gospodarczego ożywienia regionu, za sprawą produkcji energii elektrycznej oraz możliwości lepszego nawadniania obszaru.

PRZECZYTAJ TAKŻE
Co to jest Göbekli Tepe? Owiana tajemnicą najstarsza świątynia świata leży w Turcji
Wtorek 8102 Znikające starożytne miasto Hasankeyf w południowo wschodniej Turcji
Rzeka Tygrys

Imponująca przeprowadzka

Władze prowincji Batman, w której leży Hasankeyf, przed całkowitym zatopieniem miasta wskutek budowy tamy, zadały sobie trud przetransportowania najcenniejszych zabytków, w tym przede wszystkim łaźni Artuklu Hamam. Liczący 1600 ton zabytkowy budynek został załadowany na specjalną platformę, a następnie przewieziony kilka kilometrów dalej, do miejsca mającego stać się parkiem kultury. W podobny sposób uratowano również fragmenty zabytkowego meczetu. Zachowane pozostałości, jak i nowe mieszkania dla osób, które musiały opuścić dawną osadę, znajdują się po drugiej stronie rzeki, gdzie docelowo funkcjonować ma w przyszłości prężnie funkcjonujące miasto Yeni Hasankeyf, czyli Nowe Hasankeyf. A co z obszarem starożytnej osady? Zdaniem władz, w ciągu kilku lat na nowo rozwinie się tu turystyka. W planach jest budowa m.in. kolejki liniowej, promu dla łodzi oraz zaplecza hoteli. Podobny lost spotkał oddaloną o niecałe 400 km miejscowość Halfeti.

PRZECZYTAJ TAKŻE
Co warto zobaczyć w Midyat? Kamienna architektura i monastyr Mor Gabriel




Wtorek 8076 Znikające starożytne miasto Hasankeyf w południowo wschodniej Turcji
Wtorek 8073 Znikające starożytne miasto Hasankeyf w południowo wschodniej Turcji
Wtorek 8077 Znikające starożytne miasto Hasankeyf w południowo wschodniej Turcji
Wtorek 8105 Znikające starożytne miasto Hasankeyf w południowo wschodniej Turcji
Rzeka Tygrys
polandde1 1 300x159 Znikające starożytne miasto Hasankeyf w południowo wschodniej Turcji

Dziękujemy Biuru Radcy ds. Kultury i Informacji Ambasady Turcji, które współorganizowało nasz pobyt w południowo-wschodniej Anatolii.

Autorka bloga

Cześć, jestem Aga! Miło mi gościć Cię na Styku Kultur - blogu podróżniczym o Turcji (i reszcie świata). Znajdziesz tu ponad 300 tekstów, które powstały w wyniku moich licznych podróży. Większość z nich poświęcona jest Turcji, która zajmuje w moim sercu miejsce szczególnie. Na Styku Kultur przeczytasz również o wielu innych europejskich i azjatyckich krajach. Rozgość się i czuj, jak u siebie! 🖤

Autor zdjęć

Cześć, jestem Marcin! Pisanie zostawiam Agnieszce, za to towarzyszę Jej razem z aparatem, uwieczniając na zdjęciach to, co oglądamy. Czasem profesjonalną lustrzanką, lub bezlusterkowcem z zestawem obiektywów, innym razem komórką. Poza tym zaciągam Agę do sklepów muzycznych i na festiwale, szukając podczas naszych wojaży dobrej muzyki.

0 komentarz
0

Dołącz do dyskusji

Popularne artykuły:

MENU

Ta strona używa plików cookies (tzw. ciasteczka) w celu prawidłowego działania narzędzi analitycznych i społecznościowych. Zgoda Czytaj więcej

Close