Półwysep Gallipoli – o tym miejscu uczą się wszystkie tureckie dzieci

autor(ka): Agnieszka Maury
0 komentarz

Choć zwycięstwo armii osmańskiej nad zjednoczonymi siłami Australii, Francji, Nowej Zalendii oraz Wielkiej Brytanii w kampanii o cieśninę Dardanele jest trudne do przecenienia, również dla Turków walki te były niezwykle trudne i obfitujące w śmierć niemal dziewięćdziesięciu tysięcy żołnierzy. Półwysep Gallipoli stanowi dziś miejsce kultu, a przez cały rok tłumnie odwiedzany jest przez mieszkańców wszystkich obszarów Turcji, jak i zagranicznych turystów, pragnących oddać hołd poległym.

Gallipoli styk 13 of 20 Półwysep Gallipoli   o tym miejscu uczą się wszystkie tureckie dzieci

Cmentarze oraz pomniki Gallipoli

W związku z tym, że cały obszar to jednocześnie rezerwat przyrody, przepisy prawa dokładnie regulują wszelkie dodatkowe obiekty lokowane w okolicy. Przemierzając obszary Gallipoli, można natrafić na wiele cmentarzy oraz pomników upamiętniających kampanię dardanelską, z których największe wrażenie zrobił na mnie Pomnik Upamiętniający Męczenników Çanakkale oraz otaczający go Park Narodowy, zlokalizowany niemal na samym krańcu półwyspu, niedaleko miejscowości Seddülbahir, nad zatoką Morto oraz na wzgórzu Hisarlik.

Do tego niezwykłego miejsca z azjatyckiego brzegu najłatwiej dotrzeć promem, kierując się do portu Kilitbahir, by następnie stamtąd złapać dolmusz zmierzający bezpośrednio na skraj półwyspu. Ta – trwająca zaledwie niecałą godzinę – mini-podróż była moim celem od momentu, gdy płynąc na wyspę Bozcaada, z daleka ujrzałam ten gigantycznych rozmiarów pomnik, dumnie wznoszący się nad brzegiem lądu. Twórcy projektu tej ponad czterdziestometrowej budowli to Doğan Erginbaş, Ismail Utkular oraz Ertuğrul Barla, będący zwycięzcami oficjalnego konkursu na projekt monumentu.

PRZECZYTAJ TAKŻE
Życie w Turcji - Polka w Çanakkale
Gallipoli styk 7 of 20 Półwysep Gallipoli   o tym miejscu uczą się wszystkie tureckie dzieci

Kamienny gigant ku pamięci poległych

Konstrukcja pomnika urzekła mnie swoją prostotą i siłą wyrazu, jak gdyby tureccy architekci za kierunkowskaz przyjęli słynne minimalistyczne sentencje Miesa van der Rohe “Mniej znaczy więcej”oraz Adolfa Loosa “Ornament to zbrodnia”. Być może właśnie z powodu braku – tak charakterystycznego dla tureckiej kultury ornamentu oraz zdobnictwa – spacerując po terenie parkowym można odnieść wrażenie, iż przypomina on swoją prostotą oraz układem europejskie place publiczne. Dyscyplina wobec nadmiernego detalu, płaskie powierzchnie manifestujące nowoczesność, surowość materiału  to w końcu cechy będące prawdziwą rzadkością w orientalnej tradycji architektury wschodu.

PRZECZYTAJ TAKŻE
Bozcaada - kolorowa wyspa w północno-zachodniej Turcji
Gallipoli styk 14 of 20 Półwysep Gallipoli   o tym miejscu uczą się wszystkie tureckie dzieci
Gallipoli styk 11 of 20 Półwysep Gallipoli   o tym miejscu uczą się wszystkie tureckie dzieci
Gallipoli styk 16 of 20 Półwysep Gallipoli   o tym miejscu uczą się wszystkie tureckie dzieci

Miejsce, które warto odwiedzić

U stóp pomnika powołano również Muzuem Wojenne, którego kolekcja zawiera broń oraz przedmioty znalezione na polu bitwy, jak również fotografie odnoszące się do tamtych wydarzeń. Otwarcia muzeum dokonała Królowa Elżbieta II podczas swojej wizyty w Turcji w roku 1971 (z okazji obchodów kolejnej rocznicy lądowania wojsk alianckich w Zatoce Anzac), jednak w roku 2006 w wyniku trzęsienia ziemi placówka muzealna, pozostająca pod opieką Dyrekcji Muzeum w Çanakkale, została czasowo zamknięta.

Przemierzając przestrzeń Parku Narodowego odniosłam wrażenie, że nad tym miejscem unosi się swojego rodzaju duch modernizmu, co przejawia się nie tylko w nowoczesnym stylu samego pomnika, ale także w dbałości o układ przestrzenny pozostałych obiektów, w tym również znajdującego się w przestrzeni parku militarnego cmentarza, na którym pochowano 600 poległych żołnierzy tureckich. Spacerując po parku nie sposób nie zwrócić uwagi na jego malowniczą lokalizację oraz wkomponowaną w nią jednolitą kolorystykę pomników, doskonale współgrającą z zielenią tutejszej roślinności.

PRZECZYTAJ TAKŻE
Kilitbahır - przesiąknięta historią portowa wioska, w tureckiej prowincji Çanakkale




Gallipoli styk 6 of 20 Półwysep Gallipoli   o tym miejscu uczą się wszystkie tureckie dzieci

Intrygującym obiektem znajdującym się w centralnej części cmentarza jest konstrukcja imitująca znicz, której element centralny stanowią skręcone spiralnie białe oraz niebieskie lampki. Bogate zdobnictwo oraz wyszukany wzór konstrukcji nieszczególnie pasuje do surowości oraz prostoty reszty terenu, jednak jako obiekt sam w sobie z pewnością wart jest uwagi.

Sam cmentarz gromadzi w sobie identyczne nagrobki wykonane z białego marmuru, w który wkomponowane są szklane tablice informujące o każdym z poległych.  Panującą harmonię i spokój, jakie towarzyszą przechadzce wąskimi alejkami zagłuszyć może jedynie szum wznoszących się nad grobami sosen.

Gallipoli styk 1 of 20 Półwysep Gallipoli   o tym miejscu uczą się wszystkie tureckie dzieci
Gallipoli styk 3 of 20 Półwysep Gallipoli   o tym miejscu uczą się wszystkie tureckie dzieci
Gallipoli styk 5 of 20 Półwysep Gallipoli   o tym miejscu uczą się wszystkie tureckie dzieci
Autorka bloga

Cześć, jestem Aga! Miło mi gościć Cię na Styku Kultur - blogu podróżniczym o Turcji (i reszcie świata). Znajdziesz tu ponad 300 tekstów, które powstały w wyniku moich licznych podróży. Większość z nich poświęcona jest Turcji, która zajmuje w moim sercu miejsce szczególnie. Na Styku Kultur przeczytasz również o wielu innych europejskich i azjatyckich krajach. Rozgość się i czuj, jak u siebie! 🖤

0 komentarz
10

Dołącz do dyskusji

Popularne artykuły:

MENU

Ta strona używa plików cookies (tzw. ciasteczka) w celu prawidłowego działania narzędzi analitycznych i społecznościowych. Zgoda Czytaj więcej

Close